สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดสมุทรปราการ

วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร ฝ่ายธรรมยุต

ความสำคัญของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามแห่งนี้คือเป็น วัดประจำรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 7 แห่งบรมราชจักรีวงศ์ ซึ่งถือว่าเป็นวัดแห่งเดียวของกรุงรัตนโกสินทร์ ที่เป็นวัดประจำรัชกาลของพระมหากษัตริย์ถึง 2 พระองค์

วัดแห่งนี้ยังเคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระสังฆราช และเคยเป็นที่พำนักของสมเด็จพระราชาคณะและพระราชาคณะหลายรูป

ตามประวัติกล่าวว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นวัดประจำรัชกาล ก่อพระฤกษ์เพื่อลงมือก่อสร้าง

ตรงกับวันที่ 22 มกราคม 2412 แล้วเสร็จในปี พ.ศ.2413

ในการก่อสร้างพระอารามหลวงประจำรัชกาลแห่งนี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ก่อสร้างตามแบบของวัดแต่โบราณกาล

ดังเช่นวัดราชประดิษฐ์ กรุงเทพฯ และวัดพระปฐมเจดีย์ จ.นครปฐม

กล่าวคือ สถาปนาพระมหาเจดีย์ไว้ตรงกลางเป็นหลักสำคัญของวัด แล้วล้อมด้วยพระระเบียง พระอุโบสถ พระวิหาร และพระวิหารทิศ มีกำแพงกั้นระหว่างเขตพุทธาวาสและสังฆาวาสแยกออกจากกัน

รูปแบบวัดมีลักษณะผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมไทยและยุโรป คือ ลักษณะภายนอกเป็นสถาปัตยกรรมไทย ส่วนภายในออกแบบตกแต่งอย่างตะวันตก และโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม" หมายถึง วัดที่พระมหากษัตริย์ทรงสร้าง

วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม มีนามวัดแบ่งออกเป็น 2 ตอนคือ "ราชบพิธ" หมายถึง พระอารามที่พระเจ้าแผ่นดินทรงสร้าง "สถิตมหาสีมาราม" หมายถึง พระอารามซึ่งมีมหาเสมาหรือ เสมาใหญ่

ดังนั้น ในการประกอบพิธีสงฆ์ หรือการกระทำสังฆกรรมใดๆ จึงสามารถกระทำได้ทุกแห่งภายในขอบเขตของมหาสีมานี้ เท่ากับเป็นการขยายเขตทำสังฆกรรมของสงฆ์ให้กว้างขึ้น

ต่อมา ในสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาล ที่ 7 มิได้ทรงสร้างวัดประจำรัชกาล แต่ก็ได้รับพระราชภาระในการทำนุบำรุงและโปรดเกล้าฯ ให้บูรณปฏิสังขรณ์วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม วัดของพระราชบิดาคือรัชกาลที่ 5 เป็นงานใหญ่แทน เมื่อปี พ.ศ.2467 เสมือนหนึ่งเป็นวัดประจำรัชกาลของพระองค์ด้วยเช่นกัน

ภายในวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ เขตพุทธาวาส เขตสังฆาวาส และเขตสุสานหลวง

เขตพุทธาวาส ตั้งอยู่ทางด้านเหนือของวัด คือบริเวณที่เป็นสิ่งก่อสร้างอันเนื่องในองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตั้งอยู่บนพื้นไพทีหรือยกพื้นสูงกว่าพื้นปกติ ปูด้วยหินอ่อน

เขตสังฆาวาส ตั้งอยู่ทางด้านใต้ของวัด คือบริเวณที่เป็นอาคารจำพรรษาของพระภิกษุสามเณร

เขตสุสานหลวง ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของวัด

หน้า 31

วันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2554 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7359 ข่าวสดรายวัน